16.06.2006

Тозокко айланган Торугарт
Кыргыз Республикасынын Президенти К.С.Бакиевге
Кыргыз Республикасынын Премьер-министри Ф.Ш.Куловго

Ачык кат
Ко?шу Кытай ?лк?с? менен карым-катнаш болгондон бери 14-15 жыл ар кандай ж?кт?рд? ташып, Кытай ?лк?с?н? кирип-чыгып эмгектенебиз.
Биз Кытайда кандай к?н к?р?б?з, кытайлыктар бизди кандай кордойт, эч кимдин иши жок. Чегарадан киргенде Эски Торугарт деген кытайдын постуна келип токтойбуз, 50-60 машинаны бир топтоп, алды?кы машинаны 1 солдат, арткы машинаны 1 солдат айдатып ж?н?йт. Калган машиналарды ошол постко мейманканаларын, ашканаларын иштетиш ?ч?н атайын калтырышат. Каршы чыкса? штраф салып, паспортторубузду алып киши катары к?рб?й кордошот. Колоннадагы машиналар ?з алдынча токтоого уруксат жок, бузулуп токтоп калса? штраф салышат. Топо участкасына 25-30 км. жетпей жолун асфальттап койгон. Эгер ошол участкадан д??г?л?г?? жарылып домкрат коюп к?т?ртс??, штраф салат асфальтты бузду?" деп. Айла жоктон д??г?л?кт?рд?н ажырап, машина жылбай калганда, штраф алып таштап кетип калышат. Асфальтка кичине эле май таамп калса 500$га чейин штраф т?л?йб?з. Топо участкасында складдарга ж?г?б?з менен киргизишет. Солдаттын айтуусу менен ошолор к?рг?зг?н мейманканаларга жатасы?, машиналарга жатканга уруксат жок. Кышкысын складда (короолордо) турганда машиналарды жылытып, от алдырганга уруксат беришпейт. Эгер к?р?п калса, штраф салып, кээ бир учурларда каршы с?йл?г?н айдоочуларды сабап, камаган к?п учурлар болгон. Жол кырсыгы (ДТП) болуп, же машина авария болуп калса, жолдун катмарын бузду? деп 3000$дан - 10 000$ га чейин штраф салышып, ?зд?р? билгенди кылышат.
Коркобузбу? Же аткаминер чо?дорубуз к?н??л??б?? Же мурунку бийликке шылтайбызбы? Эмне ?ч?н:
1. Кытайдын машиналарын Россия менен Казакстан киргизбейт;
2. Кытайдын машиналары биздин борборубузга чейин келип тебелеп-тепсейт. Транспорт инспекциясы, МАИ кызматкерлерибиз штраф сала албайт, атургай алардын машиналарын токтото албайт, анткени, "крышалары", аткаминер чо?дор, базарлары бар байлар;
3. Кытайдан келген же?ил машиналар б?т Кыргызстандын жерлеринде тоскоолсуз ж?р?ш?т:
4. Бизге кирген Кытайдын оор машиналарына ?р?мч?д?н Топо участкасына келгиче 25 тоннадан ашык ж?к ж?кт?тп?йт. Жолдорун сакташып таразаларды коюшкан. Акыркы таразадан ?тк?н со?, Топо участкасынан кийин Кыргызстанга баары бир экенин билишип, дагы 25-30 тонна ж?к ?ст?н? ж?кт?ш?т. Ал эми Топо складында болсо контроль жок, каалаганча ж?к ж?кт?л?п Кыргызстанга ж?н?т?ш?т.
Акаевдин убагында "Кошелек" менен Транспорт министри К.Жумалиев ?зд?р?н?н кызыкчылыгы менен Кытайдын оор машиналарын киргизишип, ар бир машинадан 3000$-3500$ алып турушкан дешет. "Калк айтса калп айтпайт" дейт. Таможняга пошлина катары 80 000 - 120 000 сом т?л?тк?н экен. Революциядан кийин Акаев, "Кошелек" жана к?пт?г?н кишилер качып кеткенде берилип келген ар бир машинадан 3 500$+100,0.... 120,0 ми? пошлина катары таможняга т?г?л?п баштаганда вице премьер министр Данияр Токтогулович Усенов жана таможнянын чо?дору мактана башташпадыбы, жакшы иштеп жатабыз деп. Андай эмес, коммерсанттар жана кытайлык соодагерлер бир машина ?ч?н Акаев убагында кандай берсе, ошону эле берип жатышкан. Мурун бажыканачылар ошону эле алып, бирок ?йд?к?л?рг? берип турушкан. Ким жооп берет, ошол эле бажыканачылар азыр деле иштеп ж?р?ш?т.
Бажыканачылар таарынышпасын, айла жоктон жумушсуз калганда жогорудагыларды жана т?м?нк?л?рд? жазууга туура келди. Себеби, Кытайдын машиналары кире баштаганы биздин кыргызстандыктардын машиналары жумушсуз калды. Алардын саны 700-1000. Айдоочулар, алардын ?йб?л?л?р?, туугандары, жакындары каражатсыз калып, Кытайдын машиналарын карап, буларды ким токтотот деп кудайга ?нд?р? жетип, президент же премьер угаар, ж?нг? салаар, бизди иштетип элдин, мамлекеттин экономикасын к?т?р??р деп жазып жатабыз.
Биздин машиналар Кытайдан чыкса 25-35 тоннага чейин ж?к алып чыгат, ал эми Кытайдын машиналары э? аз дегенде 50-60 тоннага чейин ж?к алып чыга алат.
Торугарт бажыканасына жа?ы начальник баргандан бери мурдатан салт болуп калган Кытайдын автобусун ээрчип "ручной клад" ?ч?н деген кузовунун узундугу 7-8 м. болгон прицеби жок машина, башында 2-4к? чейин ээрчип пошлина алынбай "бажыканачылардын ч?нт?г?н?" чыкчу, алардын саны азыр жумасына 15-20 машинага жетти. Пошлина алынбай, же ?т? т?м?н алынып, ар бир 20 тоннага чейин ж?к алып чыгып жатышат. Ушуга бир эле мисал, гос.номери 013176 прицеби 0490 номерл?? Кашкардын оор ж?к тарткан кызыл машинасы менен жакынкы арада "ручной клад" ?ч?н деп эки жолу 50-60 тоннага чейин ж?к алып чыгылып, "Мадина" базарына т?ш?р?лд?. Кийинки убакта автобус жок болсо деле Торугартта бажыканачыга, СНБга берч?с?н берип, ?з ?й?н? киргендей кирип жатышат.
"Мадина" базарынын кире беришинде регистрация бар, жогорудагы машиналардын саны, качан киргендиги катталып, акчасын алып турат, ал эми таможняда регистрация жок.
Эркештам таможнясынын постунда иш Торугарттыкынан да жаман. Кытай менен Кыргызстандын 7 км. ортосундагы аралыкты биздин машиналар тейлеп, Кытайдан биздин постко чейин бир машинага 90-100 тоннага чейин ж?к алып келишип, бир машина ?ч?н 4000 доллар чамасында пошлина т?л?ш?п, биздин таможнядан 4-5 КамАЗга ж?кт? б?л?п ж?кт?п, Ошко алып кетишет. Контрабандага кенен жол берилгендиктен, Кыргызстанга чыккан ж?кт?н к?л?м? ушул постто кескин к?б?й?п кеткен.
Курманбек Салиевич, Феликс Шаршенбаевич, жок дегенде революциядан кийинки эле контрабанданы эсептетип к?р???зд?рч?, канча чыгаар экен?
Атбашы районундагы Карабулу?, Карасуу, Нарындагы Оттук айылдарынан ?тк?н жол оор ж?кк? эсеп болбогондуктан жер титиреп, тамдар жарылып жатат. Нарын шаарындагы жол боюндагы этаж ?йл?р?нд? уйку, тынчтык жок, жер титирейт, ?йл?рг? доо кетип жатат.
Кыргызда "Эшигин к?р?п т?р?н? ?т" деген с?з бар, Кытай ?ч?н эшигибиз болгон жолго к???л буруп, Торугарттан баштап жолду о?дотуп бербесе?издер, согуш талаасынан айырмасы жок болуп калды.
Урматтуу Курманбек Салиевич, Феликс Шаршенбаевич!
Сиздерди баардык убакта колдогон, т?йш?г? к?чт??, жумушу оор, бактысыз, кор болгон айдоочулардын, Кыргызстандын атуулдарынын ?т?н?ч? жана талабы ушул:
1. Кыргызстанга кирген ар бир бажыкана постторуна таразаларды коюп, ар бир машинанын ж?г?н тартып, мурункудай 1 кг. ?ч?н 0,27 же 0,15 цент деген ?км?тт?н чечими к?ч?т?лс? контрабанда токтойт деп эсептейбиз.
2. Кытайдын оор машиналарын Кыргызстандын аймагына 50-80 км.ден ашык киргизб?? (бажы складдарды, базаларды т?з??).
3. Атабабалардан калган Улуу Жибек жолун сактап калуу. Азыр контрабандисттерди тойгузуп, Кытайдын коммерсанттарын байытсак, кийин ар бир чакырымга 1,0 млн. доллар керектейбиз. Бул 600 млн. доллар сарпталат дегендик.
4. Эгер чукул арада Кытайдын оор машиналарын токтото албаса?ыздар, айласыздан Нарын, Атбашы элине кошулуп т?м?нд?г? кол койгондор жана кол койбогон ж?зд?г?н бактысыз айдоочулар Торугат-Бишкек жолун ?з?б?з тосуп, Кытайдын баскынчыларын ?тк?рб?йб?з.

Урматтуу
Курманбек Салиевич,
Феликс Шаршенбаевич! иш ырбабайт деп, Сиздерге ишенип, тере? урматтоо менен К.Тентимишов, Т.Жээнбаев, Д.Исмаилов, К.Шамсутдинов, А.Байгороев жана башка 140 адамдын колу коюлган